Rize'de Yıkımlar Başladı

<sup>Rize Valisi Seyfullah Hacımüftüoğlu, Çamlıbel Mahallesi Dalyan Deresi kenarındaki binanın yıkılmasından öncesi gazetecilere yaptığı açıklamada, 24 Eylül Cumartesi meydana gelen şiddetli yağış ve onun sonunda oluşan ağır hasarın büyük oranda dere yatakları üzerindeki binalardan kaynaklandığın belirterek, ''Bu hem gözle gördüğümüz hem de teknik elemanların, Karayollarının, belediyenin, DSİ'nin elemanlarının bize söylediği. 'Bu binalar olmamış olsa ve dere yataklarını müdahale edebilme imkanı olsaydı bu çapta bir zayiat olmazdı. Biz de simgesel olarak şehir içindeki bu binanın yıkılmasına sel olduğu sırada karar vermiştik'' dedi.

Afet Müdürlüğü elemanlarının da söz konusu binanın yıkılmasının doğru olduğunu söylemesi ve bu yönde rapor çıkmasının ardından yıkım kararı aldıklarını ifade eden Hacımüftüoğlu, şunları söyledi:

''Bu simgesel bir yıkım, bundan sonra buna benzer binalar varsa teknik elemanlar da rapor verirse ne yapar yapar bu dere yataklarının mecrasını değiştiren binaları yıkarız. Belediye başkanımız ile de bu konuda uzlaştık. Kamu ya da özele ait hiç fark etmez, dere yatakları üzerinde yapılmış bu tür binaları yıkma kararını netleştirdik. İlk olarak da kamuya ait binanın yıkımını gerçekleştiriyoruz ki herhangi bir ayrım yapmayacağımızın, çok daha büyük zararlara sebep olacaksa daha azıyla iktifa etmemiz lazım geldiğini, dolayısıyla kamuya veya özele ait binayı yıkmamız gerektiğini beyan etmemiz için bu binayı temsili olarak yıkıyoruz. Zaten yarısı yıkıldı, içindeki malzemeleri, kapı, pencere, çatısını alınca yarısı yıkılmıştı. Şimdi de geri kalanını yıkıp bir meydan açacağız. Bu simgesel başlangıç, devamı gelecek. Tabi bu her dere yatağına yakın binanın yıkılacağı anlamına gelmiyor. Teknik elemanların 'yıkalım' dediği, bizim de gözümüzün gördüğü, vatandaşların da tecrübeleriyle hasara neden olacak binaları yıkacağız. Bilginin kaynağı bir anlamda tecrübedir, sadece teknoloji ile olmaz, tecrübe önemli bir şey. Gözlem ve deneyle neresi yıkılması lazım geliyorsa orayı yıkmayı düşünüyoruz.''
    
-HASAR TESPİT ÇALIŞMALARI-
    
Hasar tespit çalışmalarının bu akşam itibariyle tamamlanacağını belirten Vali Hacımüftüoğlu, şöyle devam etti:

''Mali açıdan yapılacak ertelemeleri, buna benzer kredi borçlarının ertelenmesine yönelik çalışmalar yapmak üzere dolaşan ekiplerimiz de bugün itibariyle çalışmalarını tamamlıyor. Ondan sonra gerekeni yapacağız. Zaten birinci aşamasını bitirdik, ikinci aşaması olan yaraların sarılması aşamasındayız diyebilirim. Bu konuda ne kadar hızlı olursanız olun vatandaştan sabır istiyoruz. Çünkü yanlış yapmamamız lazım, eğer hızdan dolayı bir yanlış yaparsak, vereceğimiz kararlarla adalet duygusunun zedeleneceğini unutmamamız lazım. En önemli husus vatandaşta adalet duygusunun zedelenmemesi, bu nedenle kılı kırk yarıyoruz. Yanlışımız olabilir, onları da tasfiye etmek bizim işimiz. Hak sahiplerini iyi tespit etmemiz lazım geliyor.''
    
-KALKANDERE'DE DE HASAR VAR-
    
Yağmurla birlikte Rize'nin Kalkandere ilçesinde de önemli hasarlar meydana geldiğini, özellikle köy yolları ve çay bahçelerinin selden tahrip olduğunu ifade eden Hacımüftüoğlu, ''Biz buraya konsantre olmuşken Kalkandere ilçesinde özellikle köy yolları ve çay bahçelerinde ağır hasarlar oluştuğunu gördük. Arkadaşlarımız bölgede bu yöndeki tespitlerini tamamladı. Yarın bu bölgeye gideceğiz. Bölgede büyük bir afetin gerçekleştiğini, ancak çok şükür can kaybının olmadığını bize aktardılar. O bölgeyi de dikkate sunmak gerekiyor. O bölgede de ciddi bir ekonomik kayıp var. Köy yollarımız belki açıldı ama tekrar standarda kavuşturulması çok büyük bir kaynağı gerektirecek'' dedi.
    
-''BİR HAFTA BİLE DOLMADAN ŞEHİR NORMALE DÖNDÜ''-
    
Selden zarar gören Rizelilerin sergilediği duruştan dolayı onlarla övündüğünü dile getiren Hacımüftüoğlu, şunları kaydetti:

''Hem işimizi kolaylaştırdılar hem biz moral vereceğimize onlar bize moral verdiler. Onlara teşekkür borcumuz var. Dayanışma iyi sonuçlar veriyor. Bir hafta bile dolmadan şehir normale döndü. Şimdi birini getirseniz ve deseniz ki bir hafta evvel, 6 gün evvel burada 50 santimetre balçık vardı deseniz çok da inandıramazsınız. 'Bunlar işi abarttılar' der. Vatandaşımızın sağduyusu ve kamunun iyi organize olması ve iyi çalışması, KOBİ'lerin desteği ve bütün belediyelerin makine parkıyla burada bulunması bu sonucu getirdi. Bu bağlamda baktığımızda şehir normale döndü. Ancak derinde olan yaranın tedavisi uzun zaman alacak. Bundan sonra derindeki yarayı iyileştirmek istiyoruz.''

Vali Hacımüftüoğlu, hasarla ilgili ortalama bir maliyet var mı şeklindeki soruya, şu an itibariyle rakam vermenin doğru olmayacağını, ancak maddi kaybın çok yüksek miktarda olduğunu tahmin ettiklerini söyledi.
    
-''DERELERİN ÜZERLERİ KAPATILMIŞ VE YATAKLARI DARALTILMIŞ''-
    
Rize Belediye Başkanı Halil Bakırcı ise doğanın bir oranda insan eliyle tahrip edildiğini, ardından da düzeltilmeye çalışıldığını belirtti.

Rize'nin doğu batı istikametinde büyüyen bir il olduğunu, 12 kilometrelik sahil bandında 23 tane irili ufaklı dere bulunduğunu ifade eden Bakırcı, şunları söyledi:

''Bunların 4 tanesi büyük, 2-3 tanesi de orta ölçekli sayabileceğim, gerisi de ufak dereler, bakslar. Bunları, suçlamak için söylemiyorum, geçmişten kaynaklanan, o gün de yanlıştı bugün de yanlış, derelerin üzerleri kapatılmış ve yatakları daraltılmış. Göreve geldiğimizde bunları gündeme alarak yıkma teşebbüsünde bulunduk. Bir tanesini açtık, ancak çok meşakkatli oldu. İkinci bir derenin üzerini açmaya kalkarken... SSK Hastanesi'nin yanındaki 10 tane dükkan kiraya verilmiş. Halen bir tanesi orada duruyor, 9'unu yıktık, biri duruyor. Vali Bey'e bu yaklaşımından dolayı teşekkür ediyorum. Derelerin üzerinde kaçak veya bir şekilde yapılmış binalar için öyle dedi böyle dedi söylemine bakmadan, kanunların bize verdiği yetkiler çerçevesinde yapmamız gereken neyse onu yapacağız. Bu yarın sabah hepsini yıkacağız anlamına gelmez, bu fiilen de mümkün değil. Çünkü esnafımız var, evler var, alternatiflerini oluşturmaya çalışacağız ama kesinlikle yıkacağız.''
    
-''NEDEN DERELERİN ÜZERİNİN KAPATILDIĞININ BİLİNMESİNİ İSTİYORUM''-
    
Yıkılan Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne ait binanın imarının olduğunu, bir yıl önce söz konusu alana Sağlık İl Müdürlüğü'nün alana Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi yapılması yönünde talepleri bulunduğunu dile getiren Bakırcı, şöyle devam etti:

''Bunun altını özellikle çiziyorum, belediye başkanı olarak, kişisel olarak direndim. Vali Bey'in şahsından destek gördüm. Eğer biz direnmemiş olsaydık şu anda burada 6-7 katlı kocaman bir bina görecektiniz. Neden bu derelerin üzerinin kapatıldığının bilinmesini istiyorum. Birtakım baskılara belediyeler yeterince direnmemiştir. Bizim bu konuda farklı bir tavrımız var. Biz derelerin üzerini kapatmadık, kapatmanın başımızın ağrıtacağını söylemiştik. Bunlar menfaat varmış gibi görünen şeyler, ancak yarın olumsuzluğa dönüşecektir. Eğer biz 7-8 trilyon lira 3-5 sene içinde bu derelerin üzerinin açılması için harcayabilseydik bugün esnafımızın zararının yüzde 60'ı 70'i olmayacaktı. Uzun vadeli kar edecektik ama zararın neresinden dönersen kardır mantığıyla bu Rize'de başlatılmıştır. Dün akşam da SSK'nın yanındaki mahkeme kararıyla yıkımı durdurulan dükkanın önünü kırdık. Bundan sonra bu tür konularda ümit ediyorum taleplerimizi daha dikkatli inceler. 50. Yıl Dükkanları var Belediyenin arkasında bizim kiracımızdırlar. Onlardan başlayarak bir yıl içerisinde yıkım ismi de kötüdür ama maalesef yıkım yapacağız.''

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile önceki gün Ankara'da görüştüklerini belirten Bakırcı, ''Bakanlıkların ve tüm yetkililerin üzerine düşen görevi yapması gerekir. Çünkü Rize'ye son 72 yılın en yüksek yağışı düşmüştür. Biz tahmini bin diyorduk ama bin 500 dolayında esnafımız etkilenmiş durumda. 80 bin metrekare kapalı alan balçık ve çamurla dolmuştur. Bu da 220-250 metreküp çamur ve balçık tahliye ediyoruz demektir. Bu çok büyük bir rakamdır'' dedi.

Bizzat yapılmaması konusunda kendisinin uyardığı bir evin yapıldığını, yanına da ahır ve samanlık eklendiğini belirten Bakırcı, ''Yapılmaması gerekiyordu olacağını söylemiştim. Şimdi ahır ve üzerindeki samanlık yıkıldı. Allahtan can kaybı olmadı. Şimdi benden dert yanıyor. Ben adama bunların yaşanacağını söylemiştim. Şİmdi benden duvarının yapılmasını istiyor. Hemşehrilerimiz de biraz dikkat edecek. Heyelanın olduğu yerler geçmişte de heyelan var olan yerlerdir. Gündoğdu'dan yeterince ders çıkaramadık. Gündoğdu sadece uyarılara çabuk kulak asmayı sağladı. Hemşehrilerimiz uyarılara çabuk kulak asıyor, inatlaşmıyor, evini çabuk terk ediyor. Uyarılara kulak asılmasıyla can kaybı sadece bir kişiyle sınırlı kaldı tek tesellimiz bu. Aksi uyarılara kulak asılmaması halinde çok daha büyük can kayıpları yaşayabilirdik'' diye konuştu.

Bakırcı, kent merkezinde temizlik ve su tahliyesi çalışmalarının 3 Ekim Pazartesi gününe kadar tamamlanabileceğini, arka mahallelerdeki çalışmaların ise 3 ay kadar sürebileceğini ifade eden Bakırcı ancak altyapıda oluşan hasar konusunda fazla bilgileri olmadığını, ''Devletimizin gücü var, bunu toparlayabiliriz. Devletimiz eli her yere ulaşmıştır'' dedi.

Bakırcı, temizlik çalışmalarına başta Başbakan Erdoğan olmak üzere hükümetin ilgili bakanlıklarının, İstanbul, Trabzon, Erzurum, Samsun, Giresun Ordu belediyeleri ile DSİ, Karayolları Genel Müdürlüğü ekipleri ile bazı vatandaşların destek verdiğini, hepsine teşekkür ettiğini söyledi.

Konuşmaların ardından Çamlıbel Mahallesi Dalyan Deresi kenarındaki Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nün kurs binası olarak kullandığı 2 katlı bina iş makinesi yardımıyla yıkıldı. Daha önce Sağlık İl Müdürlüğü'ne ait olan bina bir ara 112 Acil Sağlık Hizmetleri'nin Komuta Kontrol Merkezi olarak da kullanılmış, ardından Milli Eğitim Müdürlüğüne tahsis edilmişti.</sup>